Мәзірді көрсету Іздестіру
БАҚ біз туралы
Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі
Сенім телефоны
+7 7172 754-547
Тегін қоңырау

You are here

Жер қойнауын сараптау басқармасы

Жер қойнауын сараптау басқармасы
Геология және жер қойнауын пайдалану комитетіне (бұдан әрі-Комитет) қойылған ең маңызды функционалдық міндеттердің бірі — Қазақстан Республикасының 2010 жылғы 24 маусымдағы ол «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» № 291-IV Заңымен және «Қазақстан Республикасының пайдалы қазбалары қорлары бойынша Мемлекеттік комиссия және пайдалы қазбалар қоры бойынша аймақаралық комиссия туралы Ережені бекіту туралы» 2015 жылғы 21 сәуірдегі № 472 бұйрығымен белгіленген Жер қойнауын мемлекеттік сараптау болып табылады.
Жер қойнауын сараптау басқармасының негізгі қызметі— бұл жер қойнауына мемлекеттік сараптама жасайтын Қазақстан Республикасының пайдалы қазбалар қоры жөніндегі Мемлекеттік комиссияның (бұдан әрі-ҚР ҚМК) қызметін ұйымдастыру. Жер қойнауын мемлекеттік сараптау барысында келесілер анықталады:
— пайдалы қазбалар қорларының саны, сапасы, құрамы, технологиялық қасиеттері, сондай-ақ жер қойнауының ерекшеліктері туралы деректердің дұрыстығын;
— пайдалы қазбаларды өндіру және өндіруге байланысты емес мақсатта жер қойнауы учаскелерін пайдалану шарттары үшін геологиялық, тау-кен техникалық, гидрогеологиялық, инженерлік-геологиялық, техникалық-экономикалық деректердің толықтығы мен дұрыстығын;
— кен орындарын қазудың экономикалық тиімділігінің техникалық-экономикалық негіздемесін, көмірсутек шикізатын алу коэффициенттерін, минералдық-шикізаттық базаны кеңейту жөніндегі қорытындылар мен ұсыныстарды, пайдалануға арналған қорлар мен жер қойнауы учаскелерінің дайындығы дәрежесін;
— жер қойнауын геологиялық зерделеу мен бағалау жөніндегі іздестіру, барлау, тәжірибелік-пайдалану жұмыстарың нәтижелері мен сапасын;
— пайдалы қазбалардың кен орындарын жоюдың немесе консервациялаудың, пайдалы қазбаларды есептен шығарудың немесе қалған қорлардың теңгерімділік тиесілігінің өзгеру негізділігін айқындайды.
Сараптау нәтижесі хаттамамен рәсімделеді, оған пайдалы қазбалар қорын бекіту, қорларды санаты бойынша бөлу, тәжірибелік-өнеркәсіптік өндіру көлемі мен мерзімі, көмірсутек шикізатын алу, пайдалы қазбалар қорын есептен шығару, жер қойнауы туралы ақпаратты ғылыми мақсатта пайдалану мүмкіндігі туралы мәліметтер, ұсыныстар, сонымен қатар ҚР ҚМК құзіретіне жататын басқа да сұрақтар бойынша ұсыныстар енеді.
Комиссия мүшелері Комитеттің геология саласы бойынша білікті қызметкерлері болып табылады.
Комитет Төрағасымен бекітілген, тәуелсіз срапшылар тізімі төменде келтірілген.
Жыл сайынғы геологиялық-барлау жұмыстарының көлемінің ұлғаюы жер қойнауын мемлекеттік сараптау жүргізу үшін есеп материалдарының адекваттық түрде түсуіне әкеледі. Қарастырылып отырған пайдалы қазба физикалық жағдайына байланысты қатты, көмірсутекті шикізат және жерасты сулары болып бөлінеді. Қатты пайдалы қазбалар өнеркәсіптік пайдалануы бойынша металл және металл емес болып бөлінеді. Көмірсутек шикізаты – мұнай, газ және конденсат болып бөлінеді. Жерасты сулары- ауыз су және өнеркәсіптік қажеттіліктер үшін.
Қатты пайдалы қазбаларға қатысты жер қойнауын Мемлекеттік сараптауға минералды шикізат түрлері бойынша (шикізаттың спецификалық ерекшеліктеріне байланысты одан әрі бөлшектемей) алты жетекші (топтастырылған) бағыт жатады: қата металдар, асыл, түсті, сирек, сирек жерасты, кенсіз және отын-энергетикалық металдар. Сонымен қатар жер қойнауын мемлекеттік сараптауға баланстық қорды есептеу үшін минералды шикізаттың сапасы параметрлерін Техникалық-экономикалық негіздемесін бағалау кіреді.
Көмірсутек қорын есептеуге жер қойнауын мемлекеттік сараптау негізгі үш бағыт бойынша жүргізіледі: кен орнының геологиялық моделі, кәсіпшілік геофизика, көмірсутектерін алудың коэффициенттерін техникалық-экономикалық негіздеу.
1. Жыл сайын ҚР ҚМК 100-ден аса нысанды қарастырады.2016 жылы ҚР ҚМК 151 есеп материалдарына сараптама жүргізді, оның ішінде: 48-қатты пайдалы қазбалар кен орны, 54- мұнай мен газ кен орны, 49- жерасты сулары кен орны бойынша.
2. 2016 жылы республикалық бюджеттің «Жер қойнауын ұтымды және кешенді пайдалануды және Қазақстан Республикасы аумағында геологиялық зерттеуді арттыру» 089 бағдарламасының «Минералды-шикізат базасының және жер қойнауын пайдаланудың, жер асты сулары және қауіпті геологиялық үрдістердің мониторингі» 103 кіші бағдарламасы шеңберінде кен орындарының және пайдалы қазбалар түрі бойынша білінімінің; Көкшетау ортаңғы массиві және оның жиегіндегі – ірі алтын-рудалы, сирекметалды және алмазды провинциясының перспективаларын бағалау бойынша; негіздеу бойынша материалдарды біріктіру және талдау (соның ішінде-шетелдік), техникалық қамтамасыз ету және Қазақстандағы геологиялықбарлау жұмыстарының нәтижелігі бойынша 24 анықтамасын дайындау жұмыстары аяқталды.
3. «100 нақты қадам – Ұлт жоспарының» 74 қадамын іске асыру шеңберінде Қазақстан CRIRSCO минералды қорлар туралы есептіліктің халықаралық стандарты бойынша Комитеттің 10 мүшесі болып қабылданды. Қазіргі уақытта қазақстандық мамандарды ресурстар мен қорлар бойынша геологиялық есептілікті CRIRSCO стандарттарына сәйкес дайындау және аудитрлеуге оқыту курстары жүргізілуде. Есептіліктің халықаралық стандарттар жүйесіне ауысу «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Кодекс бекітіліп және күшіне енгеннен кейін жүзеге асады.
 
 
© 2017

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі

Геология және жер қойнауын пайдалану комитеті