Мәзірді көрсету Іздестіру
БАҚ біз туралы
Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі
Сенім телефоны
+7 7172 754-547
Тегін қоңырау

You are here

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұру

Құрметті сайт қонақтары!

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрілігінің Геология және жер қойнауын пайдалану комитетімен Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың сыбайлас жемқорлыққа төзімсіздік көрсету мәселелері жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру жұмыстары тұрақты негізде жүргізілуде.

Мемлекеттік сатып алуларды жүргізу ашықтығын арттыру осы жұмыстың маңызды бағыттарының бірі болып табылады, бұл Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 31 наурыздағы № 308 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі 2011–2015 жылдарға арналған бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар Жоспарының 37- тармағынан туындайды.

Жемқорлық фактілері және мемлекеттік қызметкерлерімен этиканы бұзу фактілері туралы Сіз Қазақстан Республикасы инвестициялар және даму министрілігінің Геология және жер қойнауын пайдалану комитетіне (бұдан әрі — Комитет) хабар бере аласыздар.

Жолданымды:

1. Жазбаша түрде, 010000, Астана қаласы, Орынбор көшесі, 8, 7 кіреберіс, 12 қабат пошталық мекен-жайына, тел. 74-29-04;

2. Комитеттің интернет-ресурсы www.geology.gov.kz арқылы жолдауға болады

Түсіндіре кетейік, «Жеке және заңды тұлғалардың өтiнiштерiн қарау тәртiбi туралы» Заңына сәйкес:

1) мұндай өтiнiште дайындалып жатқан немесе жасалған қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы не мемлекеттiк немесе қоғамдық қауiпсiздiкке төнетiн қауiп туралы мәлiметтер бар және мемлекеттiк органдардың құзыреттерiне сәйкес оларға дереу жiберiлуге тиiс жағдайларды қоспағанда, иесi бүркемеленген өтiнiш;

2) мәселенiң мәнi баяндалмаған өтiнiштер қарауға жатпайды.

Өтiнiш құзыретiне өтiнiште қойылған мәселелердi шешу кiретiн субъектiге немесе лауазымды тұлғаға жiберiлуге тиiс.

Жеке тұлғаның өтiнiшiнде оның тегi, аты, сондай-ақ қалауы бойынша әкесiнiң аты, пошталық мекенжайы, заңды тұлғаның өтiнiшiнде оның атауы, пошталық мекенжайы көрсетіледі. Өтiнiш өтініш жолдаушының қолымен немесе электрондық цифрлық қолтаңбасымен расталуы тиіс.

Сыбайлас жемқорлық ұғымы мен оның негізгі белгілері

Мемлекеттiк мiндеттердi атқаратын адамдардың, сондай-ақ соларға теңестiрiлген адамдардың лауазымдық өкiлеттiгiн және соған байланысты мүмкiндiктерiн пайдалана отырып не мүлiктiк пайда алу үшiн олардың өз өкiлеттiктерiн өзгеше пайдалануы, жеке өзi немесе делдалдар арқылы заңда көзделмеген мүлiктiк игiлiктер мен артықшылықтар алуы, сол сияқты бұл адамдарға жеке және заңды тұлғалардың аталған игiлiктер мен артықшылықтарды құқыққа қарсы беруi арқылы оларды сатып алуы сыбайлас жемқорлық деп ұғынылады («Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заңы 2-бабының 1-тармағы).

«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Заңда, сондай-ақ өзге заңдарда көзделген, заңдарда белгiленген тәртiптiк, әкiмшiлiк және қылмыстық жауапкершiлiкке әкеп соқтыратын сыбайлас жемқорлықпен жымдасқан немесе сыбайлас жемқорлық үшiн жағдай туғызатын әрекеттер сыбайлас жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтар (сыбайлас жемқорлықпен құқық бұзушылықтар) болып табылады.

 

Сыбайлас жемқорлық дегеніміз не, жемқорлыққа қарсы күрестің қағидаттары

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің негізгі қағидаттарына мыналар жатады:

1. Барлық адамдардың заң мен сот алдында теңдiгi.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте осы қағидатты ұстану аса маңызды. Өкінішке орай, заңнаманы іріктеме қолдану, яғни, біреулерге заң қолданып, басқалары үшін қолданбаған жағдаяттар жиі кездесе береді. Сот, мемлекеттік қызметкерлер, құқық қорғау органдарының қызметкерлерінің кейбіреулері сыбайлас жемқорлыққа іліккен.

Аталған қағидатты ұстанудың кепілі болып, азаматтардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы белсенділігі табылады — жемқорлық үрдістерін БАҚ-нда насихаттау, оның ішінде сот ісіне БАҚ өкілдері мен жұртшылықтың қатысуы, прокуратураға, Қазақстан Республикасының Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігіне және басқа да құқық қорғау органдарына өтініш жолдау.

2. Мемлекеттiк органдардың қызметiн анық құқықтық регламенттеудi, мұндай қызметтiң заңдылығы мен жариялылығын, оған мемлекеттiк және қоғамдық бақылауды қамтамасыз ету.

Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 жылғы 23 желтоқсандағы № 1686 Жарлығымен бекітілген «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің 2006–2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасымен» сәйкес, 2008 жылға дейін мемлекеттік органдармен шешім қабылдаудың ақпараттық ашықтығын қамтамасыз ету, мемлекеттік басқару органдардың рұқсат беру саласы мен әкімшілік өкілеттігін оңтайландыру, сондай-ақ мемлекеттік сатып алудың электрондық нысандары жүйесіне өту негізінде мемлекеттік сатып алу жүйесін реформалау бойынша іс-шаралар орындалуда.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күреске азаматтық қоғам ұйымдарын тартуға, жемқорлыққа күрес бойынша заңнама аясында құқықтық сана мен құқықтық мәдениетті қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінеді. Нормативтік құқықтық актілерді сыбайлас жемқорлыққа қарсы сараптамадан өткізудің тиімді тетігін енгізу, бюджет қаражатының жұмсалуына қоғамдық бақылау жүйесін құру, жекелеген рұқсат беру функцияларын азаматтық қоғам институттарына беру, ақшалай қаражаттың қолма-қол айналымын барынша қысқарту және заңсыз жолмен алынған, ақшалай қаражатты заңдастыруға қарсы іс-қимыл жөнінде шаралар енгізу көзделген.

ҚР Әділет министрлігімен әзірленген және Парламентке енгізілген «Мүдделік қолдау туралы» Заң жобасы заңдар жобаларының мүдделігін қорғау мен лауазымды тұлғалардың функционалдық міндеттерін орындауы кезінде олардың мүдделері қақтығысының алдын алу процестерін құқықтық реттеуді бекітеді.

3. Мемлекеттiк аппараттың құрылымдарын, кадр жұмысын жеке және заңды тұлғалар құқықтары мен заңды мүдделерiн қозғайтын мәселелердi шешу рәсiмдерiн жетiлдiру.

Мемлекеттік бағдарламамен мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлік субъектілері өзара іс-қимылының нысандары мен тетіктерін, сондай-ақ сот шешімдерін қабылдаудың ашықтығына және олардың уақтылы орындалуына жәрдемдесетін рәсімдерді нақты құқықтық регламенттеуді жүзеге асыру көзделген.

Заңға сәйкес, аталған қағидаттар мыналарды тануға және қамтамасыз етуге тиіс:

  • Қазақстан Республикасы Конституциясы 39-бабының 1-тармағына сәйкес лауазымды адамдар мен мемлекеттiк мiндеттердi атқаруға уәкiлдiк берiлген басқа да адамдардың, сондай-ақ соларға теңестiрiлген адамдардың құқықтары мен бостандықтарын шектеуге жол берiлуi;
  • жеке және заңды тұлғалардың бұзылған құқықтары мен заңды мүдделерiн қалпына келтiру, сыбайлас жемқорлықпен құқық бұзушылықтың зиянды зардаптарын жою және олардың алдын алу
  • сыбайлас жемқорлықпен құқық бұзушылыққа қарсы күреске жәрдем жасайтын азаматтардың жеке басының қауiпсiздiгi
  • осындай қызметтi жүзеге асыратын заңды және жеке тұлғаларға кәсiпкерлiк қызметтi мемлекеттiк реттеуге өкiлеттiк берiлуiн болдырмау, сондай-ақ оған бақылау жасау және қадағалау.

Сыбайлас жемқорлық экономикалық заңдардың еркін қолдануын шектеп, мемлекеттің халықаралық аренадағы беделін төмендетеді, елге пайдалы шетелдік инвестицияларын тартуда басты кедергілердің бірі болып табылады. Адал, әлеуметтік бағытталған табыскерлік сыбайлас жемқорлық арқасында тиімділігін жоғалтып, нарықтан ығыстырылып жатыр.

Сыбайлас жемқорлық мемлекеттік өкімет органдарында әсіресе қауіпті. Осындай жағдайда ол билік монополиясы, мемлекеттік қызметкерлердің шешім қабылдауындағы дискрециялық өкілеттігі мен лауазымды тұлғалардың қатаң құқықтық есеп және есептілік болмауының селбесуі болып табылады. Тәжірибе көрсеткендей, сыбайлас жемқорлық мемлекеттің үкімет жүйесін бұзып, үкімет мәртебесі мен мемлекеттік қызмет беделінің төмендеуіне себептеседі. Сыбайлас жемқорлық экономиканың дамуына кедергі болып, ұйымдасқан қылмыстың әсіресе экономикалық салада өсуіне ықпалын тигізеді.

Президенттің Қазақстан халқына жолдауы. Нұрлы жол – болашаққа бастар жол

Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 26 желтоқсандағы «Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясы туралы» №986 Жарлығы

Қазақстан Республикасындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі 2011 - 2015 жылдарға арналған салалық бағдарламаны бекіту туралы

Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 2 шiлдедегі «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» № 267 Заңы

«Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшiлерiнiң ар-намыс кодексі туралы»

 

Туындаған сұрақтарыңыз бойынша Геология және жер қойнауын пайдалану комитеті төрағасының орынбасары Ерлан Ысқақұлы Байтұқбаевқа 74-29-64, қабылдау бөлмесі 74-29-04 телефон нөмірлері бойынша хабарласуыңызды сұраймыз.

© 2017

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігі

Геология және жер қойнауын пайдалану комитеті